căn cứ

Thân thiện

Căn cứ vào bản đồ, hai nhà thám hiểm tìm thấy hòn đảo.

Định nghĩa

1. Danh từ:

   • Điều kiện, sự kiện hoặc lý lẽ có thể dựa vào một cách chắc chắn để xác minh, chứng minh hoặc kết luận một vấn đề: "Căn cứ" chỉ những yếu tố khách quan, có thật làm nền tảng cho một nhận định, quyết định hoặc niềm tin.
   • Nơi tập trung lực lượng, phương tiện phục vụ cho một hoạt động có tổ chức, đặc biệt là quân sự: "Căn cứ" chỉ một địa điểm được thiết lập làm trung tâm chỉ huy, hậu cần hoặc điểm xuất phát cho các hoạt động.

2. Động từ:

   • Dựa vào, lấy làm cơ sở: Hành động sử dụng một sự kiện, quy định hoặc tình hình cụ thể làm nền tảng để suy xét, quyết định hoặc hành động.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ (nghĩa nền tảng, lý lẽ):

  • Lời buộc tội của anh ta hoàn toàn không có căn cứ.
  • Chúng tôi đưa ra kết luận sau khi đã có đầy đủ căn cứ khoa học.

• Danh từ (nghĩa địa điểm tập trung):

  • Phi đội đã cất cánh từ căn cứ không quân.
  • Vùng núi này từng là căn cứ địa cách mạng vững chắc.

• Động từ:

  • Chúng ta sẽ căn cứ vào kết quả khảo sát để lập kế hoạch.
  • Tòa án xét xử phải căn cứ vào các chứng cứ và quy định của pháp luật.

Các cách sử dụng nâng cao

• "Làm căn cứ": Được sử dụng làm cơ sở, nền tảng cho việc gì đó.

  • Số liệu thống kê này sẽ làm căn cứ để đánh giá hiệu quả.

• "Trên căn cứ": Dựa trên, xuất phát từ cơ sở nào đó (thường dùng trong văn bản hành chính, pháp lý).

  • Trên căn cứ Điều 10 của Hiến pháp, Quốc hội ban hành luật này.

Biến thể và từ liên quan

• Căn cứ địa (danh từ): Chỉ một vùng đất, khu vực được xây dựng làm nơi đứng chân lâu dài, thường cho lực lượng quân sự hoặc chính trị.

  • Xây dựng vùng núi thành căn cứ địa cách mạng.

• Căn cứ vào (cụm động từ): Dạng đầy đủ và phổ biến của động từ "căn cứ", luôn đi kèm với đối tượng được dựa vào.

  • Phải căn cứ vào thực tế thì mới có giải pháp đúng.

Từ đồng nghĩa

• Cơ sở (danh từ): Điểm tựa, nền tảng để hình thành hoặc phát triển cái khác.
• Nền tảng (danh từ): Phần cơ bản, chủ yếu làm chỗ dựa vững chắc.
• Dựa vào (động từ): Lấy cái gì đó làm chỗ dựa, làm điểm tựa (nghĩa gần với "căn cứ" khi là động từ).

Cụm từ cố định

• "Có căn cứ": Có cơ sở xác đáng, hợp lý.

  • Nhận định của anh ấy rất có căn cứ.

• "Không có căn cứ" / "Vô căn cứ": Không có cơ sở, không dựa trên lý lẽ hay sự thật nào.

  • Những lời đồn thổi đó hoàn toàn vô căn cứ.

Học thuật

1. dt. (H. căn: rễ; cứ: dựa vào) 1. Điều có thể dựa vào chắc chắn: Chúng ta có căn cứ để tin rằng ta được thiên nhiên ưu đãi (PhVĐồng) 2. Nơi tập trung những phương tiện cần thiết cho việc tiến hành chiến tranh: Căn cứ hải quân; Căn cứ không quân 3. Nơi tập trung một lực lượng sẵn sàng chiến đấu: Bộ đội ta vào Tây-bắc mở rộng căn cứ (NgTuân). // đgt. Dựa vào; chiếu theo: Căn cứ vào luật hôn nhân và gia đình.